فصل سفرهای تابستانی معمولاً زمانی است که شرکتهای هواپیمایی بیشترین سود را میسازند. مسافران از ماهها قبل رزرو میکنند، هواپیماها پروازهای پُر دارند و قیمت بلیت بالا میرود. اما امسال بین چیزی که شرکتها گزارش میکنند و چیزی که در فرودگاه دیده میشود، یک فاصله نگرانکننده ایجاد شده است.
یک عامل که همهچیز را عوض کرد
حملات آمریکا و اسرائیل به ایران رفتوآمد از تنگه هرمز را مختل کرد و شوکی ایجاد شد که آن را بزرگترین شوک صنعت هوانوردی بعد از کووید-۱۹ میدانند. قیمت سوخت جت (سوخت مخصوص هواپیما) از زمان شروع درگیری تقریباً دو برابر شده و شرکتها بین هزینههای رو به افزایش و بلیتهایی که ماهها قبل با قیمت ثابت فروختهاند گیر کردهاند؛ یعنی حالا دیگر نمیتوانند قیمت آن بلیتهای فروختهشده را تغییر دهند.
سوخت معمولاً حدود یکچهارم هزینههای جاری شرکت هواپیمایی را تشکیل میدهد. اگر دو برابر شود، مدل درآمدی شرکت به مشکل میخورد.
قیمت سوخت جت در آمریکا این هفته ۳.۵۱ دلار برای هر گالن بوده — کمتر از اوج ۴.۷۸ دلار در ۲ آوریل، اما هنوز خیلی بالاتر از ۲.۳۹ دلار در ۲۷ فوریه است؛ یعنی یک روز قبل از اولین حملات به ایران. بررسی کامل قیمتها را میتوان در IATA دنبال کرد (یاتا: انجمن بینالمللی حملونقل هوایی، یک نهاد جهانی صنعت هواپیمایی).
چرا سهماهه اول بهتر از واقعیت به نظر میرسد
معما اینجاست: با وجود همه اینها، بیشتر شرکتهای بزرگ هواپیمایی آمریکا رشد درآمد را گزارش کردهاند. چرا؟
پاسخ: سهماهه اول تصویرِ با تأخیر است.
شرکتهای هواپیمایی بیشتر صندلیها را چند هفته یا چند ماه زودتر میفروشند. قیمت بلیتهای ژانویه تا مارس قبل از ۲۸ فوریه تعیین شده بود و فروش خوب ماند. شوک سوخت در میانه فصل آمد، اما درآمدی که قرار بود هزینهها را پوشش دهد از قبل با همان قیمتهای قدیمی قفل شده بود.
مثل رستورانی است که قیمت مواد اولیه را قبل از بحران کمبود کالا ثابت کرده باشد. منوی هفته اول خوب به نظر میرسد؛ منوی ماه بعد واقعیت را نشان میدهد.
نتایج سهماهه اول نشان میدهد که شرکت هنوز ضربه کامل را حس نکرده بود.
| شرکت هواپیمایی | درآمد سهماهه اول | راهنمای سود هر سهم برای کل سال | ارزیابی کلی |
| یونایتد (UAL) | بالاتر از انتظار: ۱۴.۶ میلیارد دلار | کاهش به ۷ تا ۱۱ دلار (از ۱۲ تا ۱۴) | مقاومتر از بقیه |
| ساوثوست (LUV) | ۷.۲ میلیارد دلار — رکورد | روی ۴ دلار نگه داشت | باثبات، عمدتاً پرواز داخلی |
| امریکن (AALG) | ۱۳.۹۱ میلیارد دلار — رکورد | حد پایین حالا زیان است | در معرض خطر بیشتر |
خواندن اعداد: توضیح کوتاه
این روزها در گزارشهای سود شرکتهای هواپیمایی دو عدد زیاد دیده میشود. معنی سادهشان:
- EPS =سود به ازای هر سهم. [سود خالص شرکت ÷ تعداد کل سهام موجود = EPS] اگر یک شرکت ۷۰۰ میلیون دلار سود بسازد و ۱۰۰ میلیون سهم داشته باشد، EPS آن ۷ دلار است. این عدد برای مقایسه سوددهی شرکتها بهکار میرود، چون اثر «بزرگ یا کوچک بودن شرکت» را کمتر میکند. > وقتی یونایتد پیشبینی EPS را از ۱۲–۱۴ به ۷–۱۱ کاهش میدهد، یعنی انتظار سود آینده بهطور جدی پایین آمده است (تقریباً یعنی بخش بزرگی از سود مورد انتظار از بین رفته است).
- راهنمای کل سال (Full-year guidance) یعنی «پیشبینی مدیران از نتیجه کل سال» و معمولاً اینطور بهروز میشود: [آنچه مدیریت فکر میکرد بهدست میآورد − اثری که شوک هزینهها گذاشته = پیشبینی جدید] شرکتها ابتدای سال یک عدد میدهند و با تغییر شرایط، آن را اصلاح میکنند. کاهش یعنی: کمتر از چیزی که گفتیم درآمد/سود خواهیم داشت. «تعلیق راهنما»، مثل کاری که این هفته آلاسکا ایر انجام داد، یعنی: بهقدری شرایط نامطمئن است که فعلاً عددی نمیدهیم. بازار معمولاً به تعلیق بدتر از کاهش واکنش نشان میدهد، چون ابهام سختتر از خبر بد قیمتگذاری میشود، بهخصوص برای معاملات CFD (قرارداد مابهالتفاوت: معامله روی بالا/پایین رفتن قیمت بدون خرید خودِ سهم).
EPS و بهروزرسانیِ راهنمای کل سال، مسیر اصلیِ اثرگذاری «فصل گزارشهای مالی» روی قیمت سهام است.
یک شرکت میتواند درآمد سهماهه اول خوبی نشان دهد، اما قیمت سهامش پایین بیاید. چون راهنمای جدید میگوید آن فصل خوب، استثنا بوده نه روند. همین اتفاق اکنون در سهام شرکتهای هواپیمایی آمریکا دیده میشود.
شرکتها در چه وضعیتی هستند
رکوردهای درآمد سهماهه اول که این هفته منتشر شد شامل این شرکتها بود:
یونایتد (UAL) در سهماهه اول از انتظار تحلیلگران بهتر عمل کرد و مدیرعامل، اسکات کربی، «سهماهه اول قوی» را تأیید کرد. این یعنی تمرکز یونایتد روی کابینهای گرانتر (premium cabins: صندلیها و خدمات با قیمت بالاتر مثل بیزنس/فرست) جواب داده است. مسافرانی که بلیت گرانتر میخرند معمولاً با افزایش قیمت کمتر منصرف میشوند و همین سپری است که یونایتد ساخته بود.
ساوثوست (LUV) که تقریباً کاملاً داخلی پرواز میکند و بدهی کمتری نسبت به شرکتهای شبکهای بزرگ دارد، در حال حاضر باثباتترینِ بین شرکتهای بزرگ است، حتی اگر سودآوریاش از بعضی رقبای بینالمللی کمتر باشد. این شرکت راهنمای EPS کل سال را روی ۴ دلار نگه داشت و برای سهماهه دوم رشد ۱۶.۵ تا ۱۸.۵ درصدی درآمد به ازای هر واحد را پیشبینی میکند (unit revenue: درآمد به ازای هر واحد ظرفیت/صندلی-مسافت)، حتی با اینکه مدیرعامل باب جردن گفته «هزینه سوخت بهطور قابلتوجهی بالاتر رفته است».
امریکن (AALG) وضعیت متفاوتی دارد. درآمد سهماهه اول به رکورد شرکت و ۱۳.۹۱ میلیارد دلار رسید و مدیرعامل، رابرت آیزوم، گفت «حتی در شرایط عملیاتی بیثبات، حاشیه سود قبل از مالیات ما نزدیک ۲ واحد نسبت به سال قبل بهتر شده است» (pretax margin: درصد سود قبل از مالیات نسبت به درآمد). با این حال شرکت هنوز «زیان خالص تعدیلشده» ۰.۴۰ دلار به ازای هر سهم رقیقشده گزارش کرد (adjusted net loss: زیان با حذف برخی اقلام یکباره؛ diluted share: تعداد سهم با درنظرگرفتن تبدیل احتمالی اختیار/اوراق به سهم). پیشبینی کل سال کاهش یافته و حد پایین آن حالا زیان را نشان میدهد. همچنین انتظار میرود هزینه سوختش امسال بیش از ۴ میلیارد دلار افزایش یابد.
اینکه در یک فصل هم رکورد درآمد ببینید و هم زیان خالص، نشانه فشار واقعیِ هزینههاست. در مقایسه، امریکن بدهی بیشتری دارد و درآمد کمتری از بلیتهای گرانتر میگیرد، بنابراین گزینههای کمتری برای مدیریت فشار هزینههای سهماهه دوم دارد.
یک نکته مهم: سهام امریکن بعد از انتشار نتیجهها در معاملات قبل از باز شدن بازار رشد کرد، چون سرمایهگذاران از زیانی که کمتر از انتظار بود خوششان آمد. یعنی انتظارها آنقدر پایین بود که «کمتر بد بودن» خبر خوب حساب شد. اگر از اینجا به بعد راهنمای سهماهه دوم ناامیدکننده باشد، واکنش بازار احتمالاً اینقدر ملایم نخواهد بود.
این سهام هواپیمایی را در VT Markets بهصورت سهام CFD معامله کنید (CFD: قرارداد مابهالتفاوت؛ یعنی معامله روی تغییر قیمت بدون مالکیت سهم).
سهماهه دوم و سوم چه نشان میدهند
سهماهه دوم و سوم دیگر چنین حاشیه امنی ندارند. رزروهای جدید با هزینههای جدید قیمتگذاری میشوند. قیمت بلیتها همین حالا حدود ۲۰٪ بالاتر از سال قبل است. اینکه مسافران، بهخصوص مسافران تفریحی، در اوج تابستان باز هم این قیمتها را میپردازند یا نه، همان چیزی است که دو دور گزارش بعدی واقعاً اندازه میگیرد.
گزارشهای ماه ژوئیه تصویر را روشنتر میکند. تا آن زمان، همه رزروهای رو به آینده بعد از شروع درگیری قیمتگذاری شدهاند. هزینه سوختِ یک فصل کامل بدون کمکِ فروش زودهنگامِ بلیتها روی صورتهای مالی مینشیند. «ضریب پُری» (load factor: درصد صندلیهای پُر از کل ظرفیت) نشان میدهد آیا مسافران افزایش قیمت را پذیرفتهاند یا کمتر رزرو میکنند.
چند مورد برای زیر نظر گرفتن:
- اینکه «پوشش ریسک» (hedging: قراردادهایی برای کمکردن ریسک نوسان قیمت، مثل بستن قیمت سوخت از قبل) در سهماهه دوم حاشیه سود را حفظ کرده یا شرکتها را در برابر «قیمت لحظهای» (spot price: قیمت همین امروز بازار) آسیبپذیر گذاشته است
- ضریب پُری در مسیرهای تفریحی، چون تقاضا در این مسیرها به قیمت حساستر است
- تعلیقهای بیشترِ پیشبینی کل سال — آلاسکا ایر همین حالا پیشبینی کل سال را کاملاً کنار گذاشته است
- اینکه مسیرهای ترانسآتلانتیک آمریکا چطور دوام میآورند، در حالی که تأمین سوخت در اروپا سختتر میشود
با تمرکز «فصل گزارشهای مالی» VT Market همراه باشید: Earnings Season.
فعلاً
برای معاملهگران، تفاوت وضعیت بین شرکتها مهمترین موضوع عملی است.
یونایتد و ساوثوست پوشش ریسک بهتری دارند، وضعیت مالی قویتری دارند و بدهی/اهرم کمتری دارند؛ بنابراین اگر قیمت سوخت بالا بماند احتمالاً بهتر دوام میآورند (leverage: استفاده زیاد از بدهی که ریسک را بالا میبرد).
امریکن و شرکتهایی که بدهی بیشتری دارند، ریسک افت بیشتری دارند و در مجموع ممکن است نوسانهای تندتری را تجربه کنند، تا وقتی فاصله زمانی بین افزایش هزینهها و بالا رفتن قیمتها جبران شود.
تعطیلات رزرو شده است. اینکه سود هم برسد یا نه، هنوز نامعلوم است.
برای بارگذاری خلاصه لمس کنید
چرا با وجود تقاضای خوب مسافران، سهام شرکتهای هواپیمایی پایین میآید؟
تقاضای مسافران هنوز خوب است، اما از زمان شروع درگیری ایران در اواخر فوریه، هزینه سوخت تقریباً دو برابر شده است. شرکتها قیمت بلیتهای سهماهه اول را ماهها قبل تعیین کرده بودند، پس درآمد سهماهه اول سالم به نظر میرسد؛ اما هزینهها عوض شده است. وقتی سوخت حاشیه سود را میخورد، رزروهای قوی لزوماً به معنی سود قوی نیست. این فاصله همان چیزی است که گزارشهای سهماهه دوم و سوم نشان میدهد.
وقتی یک شرکت هواپیمایی «راهنما را تعلیق میکند» یعنی چه؟
یعنی شرکت دیگر حاضر نیست برای بقیه سال پیشبینیِ عددیِ سود/درآمد بدهد. شرکتها معمولاً ابتدای سال یک هدف سود برای کل سال منتشر میکنند و هر فصل آن را بهروز میکنند. تعلیق راهنما — مثل کاری که آلاسکا ایر این فصل انجام داد — یعنی نوسان قیمت سوخت برنامهریزی را آنقدر سخت کرده که فعلاً نمیشود عدد داد. برای معاملهگرها، تعلیق معمولاً از کاهشِ پیشبینی اثر بیشتری دارد، چون هر «حداقلِ قابل انتظار» را از بین میبرد.
چرا یونایتد و ساوثوست فعلاً امنتر از امریکن دیده میشوند؟
هر سه در سهماهه اول رکورد درآمد زدهاند، اما ساختار هزینه و درآمدشان فرق دارد. یونایتد روی درآمد کابینهای گرانتر تکیه کرده که به افزایش قیمت حساسیت کمتری دارد. ساوثوست بیشتر داخلی پرواز میکند و بدهی کمتری دارد. امریکن بدهی بیشتری دارد، حاشیه امن درآمدیِ بلیتهای گرانتر کمتر است و انتظار میرود هزینه سوختش امسال بیش از ۴ میلیارد دلار بالا برود. وقتی هزینهها جهش میکند، شرکتی که ابزار کمتری برای جبران دارد زودتر آسیب میبیند.
همین الان معامله را شروع کنید – اینجا کلیک کنید تا حساب واقعی VT Markets خود را بسازید
