نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI، شاخص قیمت نفت آمریکا) روز چهارشنبه در معاملات اروپا نزدیک ۴٪ افت کرد و به حدود ۸۸.۹۰ دلار برای هر بشکه رسید و بیش از ۳٪ رشد جلسه قبل را پس داد؛ در حالی‌که بازارها چشم‌انداز پیشرفت به‌سوی توافق صلح آمریکا و ایران را ارزیابی می‌کردند. این خوش‌بینی پس از حملات هوایی آمریکا با عنوان «دفاع از خود» در جنوب ایران کمرنگ شد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد به‌دلیل ادعای نقض حریم هوایی، یک جنگنده اف-۳۵ آمریکا و چند پهپاد (هواگرد بدون سرنشین) را هدف قرار داده است.

وزارت خارجه ایران حملات بامداد سه‌شنبه در استان هرمزگان را «نقض آشکار» آتش‌بس شکننده‌ای دانست که حدود هفت هفته از آن می‌گذرد و تردیدها درباره مذاکراتی را افزایش داد که هدف آن بازگشایی تنگه هرمز پس از آتش‌بس ماه آوریل بود. گزارش شده عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی از رئیس‌جمهور دونالد ترامپ خواسته‌اند دیپلماسی (راه‌حل سیاسی از مسیر مذاکره) را در اولویت بگذارد، زیرا نگران‌اند هرگونه تشدید تنش به حملات تلافی‌جویانه در سراسر منطقه منجر شود. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت رسیدن به توافق نهایی ممکن است چند روز دیگر زمان ببرد. از مسائل حل‌نشده می‌توان به آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده تهران و مخالفت ایران با تضمین عبور دریایی بدون محدودیت از تنگه هرمز اشاره کرد.

نوسان در بازار نفت خام

نوسان (بالا و پایین شدن شدید قیمت) در نفت WTI قابل‌توجه است و قیمت‌ها با تیترهای متناقض از خاورمیانه، جهش و ریزش‌های سریع دارند. افت امروز تا حدود ۸۸.۹۰ دلار نشان می‌دهد بازار تا چه اندازه به احتمال توافق آمریکا و ایران حساس است. این رفتار قیمت یعنی معامله‌گران باید آماده حرکت‌های تند و تیترمحور باشند.

این نگرانی در داده‌ها هم دیده می‌شود: شاخص نوسان نفت خام CBOE با نام OVX (سنجش‌گر انتظار بازار از نوسان آینده قیمت نفت، مشابه شاخص VIX برای سهام) به بالای ۳۵ رفته؛ سطحی که معمولاً یعنی معامله‌گران انتظار یک حرکت بزرگ قیمت را دارند. در گذشته، چنین نوسان بالایی اغلب قبل از حرکت‌های ۵٪ یا بیشتر در یک هفته دیده شده است. بازار عملاً دو سناریوی کاملاً متفاوت را قیمت‌گذاری می‌کند: توافق صلح که می‌تواند باعث افت شدید شود، یا درگیری دوباره که می‌تواند قیمت‌ها را بالا ببرد.

ریسک ژئوپلیتیک و راهبردهای معامله

اهمیت راهبردی تنگه هرمز بسیار بالاست، چون حدود ۲۱ میلیون بشکه در روز—نزدیک ۲۱٪ مصرف جهانی—از این گلوگاه (مسیر باریک و حساس عبور نفت) عبور می‌کند. هرگونه بسته شدن تنگه یا اقدام نظامی، شوک عرضه (کاهش ناگهانی عرضه در بازار) ایجاد می‌کند. این مهم‌ترین ریسک است.

این تنش‌ها زمانی رخ می‌دهد که حاشیه اطمینان عرضه هم کم است. آخرین داده‌های EIA (اداره اطلاعات انرژی آمریکا) نشان می‌دهد ذخایر نفت خام آمریکا حدود ۳٪ پایین‌تر از میانگین پنج‌ساله اواخر ماه مه است. وقتی بازار فیزیکی (خریدوفروش واقعی نفت و تحویل آن) فشرده باشد، هر اختلالی سریع‌تر و شدیدتر روی قیمت اثر می‌گذارد، چون ظرفیت اضافی برای جبران کم است.

با توجه به این عدم‌قطعیت، برخی معامله‌گران به‌جای شرط‌بندی روی جهت حرکت، از مشتقات (ابزارهای مالی مثل اختیار معامله و قرارداد آتی که ارزششان از دارایی پایه مثل نفت می‌آید) برای موقعیت‌گیری روی «بزرگ بودن حرکت» استفاده می‌کنند. نمونه‌هایی از این رویکرد، خرید استرادل (خرید هم‌زمان اختیار خرید و اختیار فروش با قیمت اعمال یکسان) یا استرنگل باز/گسترده (خرید اختیار خرید و فروش با قیمت‌های اعمال متفاوت و دورتر از قیمت فعلی) روی USO (صندوق قابل معامله بورسیِ مرتبط با نفت آمریکا) یا قراردادهای آتی WTI با سررسید (تاریخ انقضا) جولای و آگوست است. این روش در صورت جهش نوسان می‌تواند سود بدهد؛ چه با سقوط قیمت در صورت توافق صلح، چه با جهش قیمت در صورت تشدید درگیری.