معاون رئیس‌جمهور آمریکا، جی‌دی ونس، گفت گفت‌وگوها با ایران ادامه دارد و آمریکا به‌دنبال توافقی گسترده‌تر است که به پیوندهای اقتصادی ایران با اقتصاد جهانی مربوط می‌شود. او در یک رویداد عمومی گفت مذاکرات از چند مسیر در حال انجام است، از جمله از طریق پاکستان.

ونس گفت گفت‌وگوها پیشرفت بسیار زیادی داشته و آتش‌بس برای هفتمین روز پیاپی برقرار مانده است. او افزود به‌دلیل دهه‌ها بی‌اعتمادی میان دو طرف، انتظار نمی‌رود توافق به این زودی‌ها به دست آید.

دیپلماسی و پیوند با اقتصاد جهانی

او گفت واشنگتن هرگز اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هسته‌ای (بمب اتم) دست پیدا کند. او اضافه کرد اگر تهران مانند یک کشور عادی رفتار کند، از نظر اقتصادی هم مانند یک کشور عادی با آن برخورد می‌شود؛ از جمله پیوند عمیق‌تر با تجارت جهانی و نظام‌های مالی بین‌المللی (شبکه‌های بانکی، انتقال پول و تأمین مالی در سطح جهان).

گفته شد بازارها در سهام (بازار سهام شرکت‌ها) عمدتاً واکنش مثبتی نشان داده‌اند و این صحبت‌ها به‌عنوان باز نگه‌داشتن مسیر دیپلماسی تفسیر شده است. این واکنش با فضای «ریسک‌پذیری» در بازارهای جهانی همراه بود (یعنی سرمایه‌گذاران بیشتر سراغ دارایی‌های پرریسک مثل سهام می‌روند).

ادامه گفت‌وگوها با ایران نوسان در بازار انرژی را پایین نگه داشته و فعلاً جلوی رشد قیمت نفت را گرفته است. با تداوم آتش‌بس، «حق بیمه ریسک ژئوپلیتیک» که در قیمت نفت خام در دوره تنش‌های اواخر ۲۰۲۵ لحاظ شده بود، از بین رفته است (یعنی اضافه‌قیمتی که بازار به خاطر ترس از جنگ یا اختلال عرضه روی نفت می‌گذارد). معامله‌گران باید توجه کنند «شاخص نوسان CBOE (VIX)» نزدیک ۱۴ در نوسان است؛ این شاخص میزان ترس/نوسان مورد انتظار در بازار سهام آمریکا را نشان می‌دهد و عدد پایین می‌تواند نشانه «خیال راحتی بیش از حد بازار» باشد، که اگر این مذاکرات حساس به مشکل بخورد ممکن است دوام نیاورد.

با توجه به اینکه یک توافق می‌تواند بیش از یک میلیون بشکه در روز نفت ایران را دوباره به بازار رسمی برگرداند، فشار کاهشی روشنی بر نفت خام WTI دیده می‌شود (WTI یک نوع نفت خام معیار در آمریکاست). WTI اکنون حدود ۷۸ دلار برای هر بشکه معامله می‌شود. این یعنی معامله‌گران می‌توانند خرید «اختیار فروش (Put Option)» روی «قراردادهای آتی (Futures)» نفت را در نظر بگیرند؛ اختیار فروش ابزاری است که معمولاً برای سود بردن از افت قیمت یا پوشش ریسک کاهش قیمت استفاده می‌شود، و قرارداد آتی هم توافق خرید/فروش در تاریخ آینده با قیمت مشخص است. هدف چنین موقعیتی می‌تواند افت قیمت به محدوده پایین ۷۰ دلار باشد، اگر گشایش دیپلماتیک رخ دهد. بازار هنوز احتمال بالای موفقیت توافق را به‌طور کامل در قیمت‌ها منعکس نکرده است.

سهام و پوشش ریسک نوسان

این فضای ریسک‌پذیری که از پیشرفت دیپلماتیک نیرو می‌گیرد، همچنان از سهام حمایت می‌کند و شاخص S&P 500 (شاخص ۵۰۰ شرکت بزرگ آمریکا) نزدیک سقف‌های چندساله خود مانده است. ادامه خبرهای مثبت از گفت‌وگوها می‌تواند شاخص را بالاتر ببرد و «اختیار خرید (Call Option)» روی ETFهای بازارِ کلی را به راهبردی جذاب برای هفته‌های پیش‌رو تبدیل کند؛ اختیار خرید ابزاری است که معمولاً از رشد قیمت سود می‌برد، و ETF صندوقی است که مثل سهام معامله می‌شود و یک سبد از دارایی‌ها را دنبال می‌کند. با این حال، این موقعیت‌ها پرریسک‌اند، چون هر شکست در گفت‌وگوها احتمالاً باعث برگشت تند بازار می‌شود.

چون توافق قطعی نیست، «پوشش ریسک» در برابر نتیجه منفی اقدام منطقی‌تری است (پوشش ریسک یعنی گرفتن موقعیتی که اگر سناریوی بد رخ داد، بخشی از زیان جبران شود). اشاره معاون رئیس‌جمهور به «دهه‌ها بی‌اعتمادی» نشان می‌دهد احتمال شکست هم قابل توجه است. «اختیار خرید خارج از پول (Out-of-the-money)» روی VIX که ارزان‌تر است می‌تواند پوشش مناسبی باشد؛ خارج از پول یعنی قیمت اعمالِ اختیار در شرایط فعلی هنوز سودده نیست، اما اگر نوسان شدید شود می‌تواند ارزش زیادی پیدا کند. این پوشش اگر آتش‌بس بشکند و تنش نظامی دوباره بالا بگیرد، می‌تواند بازده قابل توجهی بدهد.

اگر از زاویه نگاه ۲۰۲۵ به گذشته نگاه کنیم، در آستانه توافق برجام ۲۰۱۵ (JCPOA؛ برنامه جامع اقدام مشترک) نیز وضعیت مشابهی دیده شد. در طول آن مذاکرات، قیمت نفت به‌تدریج افت کرد، چون بازار منتظر بازگشت عرضه نفت ایران بود. تجربه گذشته نشان می‌دهد این دوره آرام، زمانی است که بازار معمولاً برای یک حرکت کاهشی جدی در قیمت انرژی پس از نهایی شدن توافق آماده می‌شود.