اقدامات آمریکا برای محدود کردن تنگه هرمز، همراه با تهدیدهای ایران، بهعنوان عامل حمایتی برای قیمت نفت برنت توصیف شده است. گزارش این وضعیت را به «تنگتر شدن تراز جهانی نفت» (یعنی جلو زدن مصرف از عرضه) و «سریعتر شدن کاهش موجودیها» (کم شدن ذخایر نفت در انبارها و مخازن) مرتبط میداند.
پس از شکست مذاکرات اسلامآباد، سناریوی مطرحشده شامل تقسیم تنگه به دو مسیر است. یک مسیر ممکن است با «اقدامات ترانزیتی یا عوارض عبور» ایران (گرفتن هزینه عبور یا اعمال محدودیت در عبور نفتکشها) روبهرو شود و مسیر دیگر میتواند با «مینهای دریایی» (مواد منفجرهای که در آب کار گذاشته میشود و عبور کشتی را خطرناک یا غیرممکن میکند) غیرقابل عبور شود.
برآورد میشود توقف صادرات نفت خام ایران، روزانه ۱.۵ تا ۲.۰ میلیون بشکه از عرضه جهانی کم کند. کسری عرضه پیشبینیشده که از طریق «کاهش موجودیها» نشان داده میشود، پس از در نظر گرفتن تغییر مسیر حملونقل، آزادسازی ذخایر راهبردی، کاهش مصرف بهدلیل گرانی و سایر عوامل جبرانی، در آوریل به ۷.۹ میلیون بشکه در روز و در مه به ۶.۱ میلیون بشکه در روز میرسد.
زمان «عادی شدن بازار» (یعنی برگشت تعادل عرضه و تقاضا) از اواخر آوریل به میانه مه عقب افتاده است. برآورد میشود از آغاز درگیری، ذخایر جهانی بیش از ۱۹۰ میلیون بشکه کاهش یافته باشد.
کل موجودیهای جهانی حدود ۷.۹ میلیارد بشکه برآورد میشود؛ شامل حدود ۶.۲ میلیارد بشکه روی خشکی (مخازن، انبارها و تأسیسات ذخیرهسازی) و حدود ۱.۷ میلیارد بشکه در دریا (نفت روی نفتکشها و ذخایر شناور).
با احتمال بسته شدن تنگه هرمز، انتظار میرود قیمت نفت در هفتههای پیشرو حمایت قوی داشته باشد. درگیری میتواند روزانه ۱.۵ تا ۲.۰ میلیون بشکه نفت خام ایران را از بازار خارج کند؛ آن هم در شرایطی که ذخایر جهانی از شروع درگیری تاکنون بیش از ۱۹۰ میلیون بشکه کاهش یافته است.
تحرکات اخیر بازار نیز این تنش را نشان میدهد؛ «قراردادهای آتی برنت» (قرارداد خریدوفروش در آینده با قیمت از پیش تعیینشده) در یک ماه گذشته بیش از ۱۲٪ رشد کرده و بالای ۱۱۵ دلار به ازای هر بشکه معامله شده است. همچنین «نوسان ضمنی» در «اختیار معاملههای نفت» (سنجهای که از قیمت اختیارها برداشت میشود و انتظار بازار از بالا و پایینشدن قیمت را نشان میدهد) افزایش یافته و «شاخص نوسان نفت خام CBOE (OVX)» به سطحی رسیده که از زمان تشدید درگیری در اواخر ۲۰۲۵ دیده نشده بود. این یعنی بازار نوسانهای بزرگ قیمتی را پیشخور کرده است، اما شوک عرضه، جهتگیری صعودی را تقویت میکند.
این الگو قبلاً هم دیده شده است؛ مانند حملات پهپادی به تأسیسات عربستان در سال ۲۰۱۹ که جهش تند اما کوتاهمدت قیمت را بهدنبال داشت. با توجه به اینکه حدود ۲۰٪ مصرف کل نفت جهان روزانه از تنگه هرمز عبور میکند، هر اختلالی که طولانی شود اثر بسیار بزرگتر و ماندگارتری خواهد داشت. شرایط فعلی از کسری عرضه شدیدتر و پایدارتر نسبت به رخدادهای قبلی حکایت دارد.
