تقاضا در منطقه یورو نسبت به سال ۲۰۲۲ ضعیفتر بوده و این موضوع کمک کرده تورم کنترل شود، حتی با وجود اینکه محدودیتهای عرضه (کمبودها و گلوگاههای تولید و حملونقل) هنوز بالاتر از میانگین تاریخی است. از اواسط ۲۰۲۴، دادههای نظرسنجی نشان میدهد محدودیتهای سمت تقاضا (کمبود مشتری و سفارش) عامل اصلی بوده، در حالیکه محدودیتهای سمت عرضه بهتدریج کمتر شده است.
این تغییر باعث شده تورم به هدف ۲٪ بانک مرکزی اروپا (ECB) برگردد، اما پایینتر از آن نرفته؛ چون محدودیتهای عرضه همچنان بالاتر از میانگین تاریخی است. این وضعیت با آمریکا متفاوت است؛ جایی که تقاضا و تورم پایدارتر ماندهاند.
محرکهای تورم و دادههای اخیر
تورم هماهنگشده (Harmonised inflation؛ شاخص تورمی استاندارد اتحادیه اروپا برای مقایسه بین کشورها) در ماه مارس ۰.۶ واحد درصد افزایش یافت و به ۲.۵٪ سالبهسال رسید؛ که فعلاً به افزایش قیمت سوخت نسبت داده میشود. شوکهای انرژی (جهش ناگهانی قیمت انرژی)، درگیری در ایران، و بالا رفتن شاخصهای قیمت نهادهها (Input prices؛ هزینه مواد اولیه و انرژی در نظرسنجیهای فضای کسبوکار) از عواملی هستند که ممکن است بعداً تورم هسته (Core inflation؛ تورم بدون اقلام پرنوسان مثل انرژی و خوراکی) را بالاتر ببرند.
با نگاه به تحلیل سال ۲۰۲۵، همچنان موضوع اصلی در منطقه یورو این است که تقاضای ضعیف تورم را مهار میکند. روندی که از اواسط ۲۰۲۴ شناسایی شد—غلبه محدودیتهای تقاضا بر مشکلات عرضه—تا حد زیادی ادامه داشته است. این ضعف پایهای باعث شده بانک مرکزی اروپا در سیاست نرخ بهره (Interest rate policy؛ تصمیم درباره بالا/پایین بردن نرخهای کوتاهمدت برای کنترل تورم و رشد) تهاجمی عمل نکند.
با این حال، ریسکهای سمت عرضه که سال گذشته به آن اشاره شد اکنون در حال تبدیل شدن به واقعیت است و باید محور استراتژی معاملاتی باشد. برآورد اولیه (Flash estimate؛ عدد سریع و مقدماتی قبل از انتشار نهایی) برای مارس ۲۰۲۶ نشان داد تورم منطقه یورو به ۲.۶٪ افزایش کرده است؛ که عمدتاً از بخش انرژی ناشی میشود، زیرا نفت برنت اکنون بالای ۹۵ دلار برای هر بشکه معامله میشود و اختلالهای حملونقل دریایی ادامه دارد. این دقیقاً همان سناریویی است که با مشاهده افزایش قیمت نهادهها در نظرسنجیهای کسبوکار طی ۲۰۲۵ نگران آن بودیم.
این شرایط بانک مرکزی اروپا را در موقعیت دشواری قرار میدهد: بین رشد ضعیف و تورمِ ناشی از انرژی. دادههای اخیر این واگرایی را تأیید میکند؛ بهطوریکه شاخص مدیران خرید بخش تولید (Manufacturing PMI؛ نظرسنجی ماهانه از شرکتها، زیر ۵۰ یعنی انقباض/کاهش فعالیت) در مارس ۲۰۲۶ برای منطقه یورو همچنان در محدوده انقباض و روی ۴۷.۱ است؛ یعنی تقاضای ضعیف از بین نرفته. بنابراین احتمال کمی دارد ECB افزایش شدید نرخها را سیگنال دهد و همین، درباره گام بعدی آن ابهام قابلتوجهی ایجاد میکند.
پیامدهای استراتژی معاملاتی
با توجه به این ابهام، معاملهگران میتوانند خرید نوسان (Buying volatility؛ گرفتن موقعیتهایی که از بزرگ شدن حرکت قیمت سود میبرند نه جهت مشخص) روی قراردادهای آتی نرخ بهره را در نظر بگیرند. استراتژی «استرادل خرید» (Long straddle؛ خرید همزمان اختیار خرید و اختیار فروش با قیمت اعمال یکسان برای سود از حرکت بزرگ به هر سمت) روی قراردادهای آتی EURIBOR دسامبر ۲۰۲۶ میتواند از یک حرکت بزرگ نرخها در هر جهت سود ببرد؛ چه ECB برای مهار تورم ناچار به افزایش نرخ شود، چه با ضعف اقتصاد به کاهش نرخها تغییر مسیر دهد. این استراتژی برای خروج بازار از وضعیت بلاتکلیفی فعلی طراحی شده است.
راه دیگر، معامله روی خود «منحنی تورم» (Inflation curve؛ مقایسه قیمتگذاری تورم در سررسیدهای کوتاهمدت و بلندمدت) با استفاده از سوآپ تورم (Inflation swaps؛ قرارداد مشتقه برای مبادله پرداختی ثابت با پرداختی وابسته به تورم) است. میتوان روی بالا رفتن بخش کوتاهمدت منحنی و ثابت ماندن بخش بلندمدت—به دلیل رشد ضعیف بلندمدت—شرطبندی کرد. این کار با معامله «شیبدارکننده» (Steepener؛ سود از بیشتر شدن فاصله بین نرخهای کوتاه و بلند) انجام میشود: پرداخت نرخ ثابت در سوآپ تورم ۲ساله و دریافت نرخ ثابت در سوآپ ۱۰ساله؛ و سود زمانی ایجاد میشود که نگرانیهای تورمی کوتاهمدت سریعتر از انتظارات بلندمدت بالا برود.
ریسکهای ژئوپولیتیک (تنشهای سیاسی-امنیتی بین کشورها) که سال گذشته مطرح شد، بهویژه در حوزه عرضه انرژی، اکنون عامل اصلی ریسک صعودی است. با تداوم تنشها در خاورمیانه و بالا ماندن قیمت نفت، خرید اختیار خرید خارج از پول (Out-of-the-money call options؛ اختیار خریدی که قیمت اعمال آن بالاتر از قیمت فعلی است و معمولاً ارزانتر است) روی قراردادهای آتی نفت برنت یا WTI راهی مستقیم و کمهزینهتر از نظر سرمایه (Capital-efficient؛ نیاز به سرمایه اولیه کمتر نسبت به گرفتن موقعیت کامل) برای شرطبندی روی شوک جدید عرضه است. این موقعیتها در برابر جهش ناگهانی تورم حساسیت ایجاد میکند و میتواند پوشش ریسک (Hedge؛ کاهش ریسک سبد در برابر سناریوهای نامطلوب) در برابر غافلگیریهای سیاست انقباضی بانک مرکزی (Hawkish surprises؛ تصمیمهای سختگیرانهتر مثل افزایش نرخ) باشد.