بانک خلق چین (PBOC) نرخ مرکزی دلار/یوان (USD/CNY) برای روز چهارشنبه را ۶.۸۵۸۲ تعیین کرد. این رقم در مقایسه با نرخ تثبیتی روز قبل ۶.۸۵۹۳ و برآورد رویترز ۶.۸۰۹۶ است.
هدف PBOC حفظ ثبات قیمتها، از جمله ثبات نرخ ارز، و حمایت از رشد اقتصادی است. این بانک همچنین روی اصلاحات مالی کار میکند؛ مثل بازتر کردن و توسعه دادن بازارهای مالی.
حاکمیت و استقلال PBOC
PBOC متعلق به دولت جمهوری خلق چین است و یک نهاد مستقل بهحساب نمیآید. دبیر کمیته حزب کمونیست چین (که توسط رئیس شورای دولتی معرفی میشود) نفوذ زیادی دارد؛ «پان گونگشِنگ» همزمان این سمت و ریاست کل بانک مرکزی را در اختیار دارد.
PBOC از ابزارهایی استفاده میکند از جمله:
– نرخ ریپو معکوس ۷روزه (Reverse Repo Rate): نرخ بهرهای که بانک مرکزی در عملیات کوتاهمدت تزریق نقدینگی به بانکها بهکار میگیرد؛ یعنی بانک مرکزی بهطور موقت اوراق میخرد و بعداً با نرخ مشخص پس میفروشد.
– تسهیلات وامدهی میانمدت (MLF): وام میانمدت بانک مرکزی به بانکها برای تأمین پول در سیستم بانکی.
– مداخله ارزی: خرید/فروش ارز توسط بانک مرکزی برای اثر گذاشتن بر نرخ ارز.
– نسبت سپرده قانونی (RRR): درصدی از سپردههای بانکی که باید نزد بانک مرکزی نگه داشته شود؛ کاهش آن معمولاً پول بیشتری وارد وامدهی میکند.
نرخ وامدهی مرجع (Loan Prime Rate) نرخ معیار وامگیری است و روی هزینه وام، وام مسکن، سود سپرده و نرخ برابری یوان اثر میگذارد.
چین ۱۹ بانک خصوصی دارد. بزرگترینها شامل WeBank و MYbank هستند و از سال ۲۰۱۴ ایجاد و فعالیت بانکهای داخلی با سرمایه کاملاً خصوصی مجاز شده است.
اینکه بانک مرکزی نرخ USD/CNY را بهطور محسوسی ضعیفتر از برآورد بازار تعیین کرده، یک پیام روشن است: ترجیح رسمی به «کاهش ارزش مدیریتشده» یوان دیده میشود؛ یعنی تضعیف کنترلشده نرخ ارز، نه رها کردن کامل آن به بازار. این اقدام نشان میدهد در کوتاهمدت حمایت از اقتصاد برای مقامها مهمتر از قوی نگه داشتن ارز است.
پیامدهای بازار و نکات معاملاتی
این اقدام با دادههای اخیر اقتصاد همراستا است؛ رشد تولید ناخالص داخلی چین در سهماهه اول ۲۰۲۶ برابر ۴.۸٪ اعلام شد که کمی پایینتر از هدف ۵٪ است، و آمار صادرات مارس نیز کاهش ۱.۲٪ نسبت به مدت مشابه سال قبل را نشان داد. ارز ضعیفتر، کالاهای چینی را برای خریداران خارجی ارزانتر میکند و به افت صادرات پاسخ میدهد. مشابه همین رویکرد در سهماهه سوم ۲۰۲۵ هم دیده شد؛ وقتی چند نرخگذاری ضعیفتر به ثبات عملکرد صادرات کمک کرد.
اختلاف مسیر سیاستی بین بانک خلق چین و بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) در حال بیشتر شدن است و از نظر بنیادی به نفع افزایش USD/CNY عمل میکند. فدرال رزرو گفته نرخ سیاستی خود را روی ۴.۷۵٪ ثابت نگه میدارد تا «تورم خدمات» (افزایش قیمت خدماتی مثل اجاره، درمان، حملونقل) را کنترل کند؛ اما PBOC در مسیر «سیاست پولی انبساطی» است، یعنی کاهش نرخها یا تزریق پول برای تقویت رشد. این تفاوت نرخ بهره باعث میشود سرمایهها بیشتر به سمت داراییهای دلاری بروند.
برای معاملهگران بازار مشتقه (ابزارهایی مثل اختیار معامله و قراردادهای آتی که ارزششان از نرخ ارز «مشتق» میشود)، این شرایط به استراتژیهایی اشاره دارد که از رشد USD/CNY سود میبرند. خرید اختیار خرید (Call Option) روی دلار در برابر یوان، راهی با ریسک محدود است؛ یعنی زیان حداکثری معمولاً به همان مبلغ «حق بیمه/پرمیوم» (هزینه خرید اختیار) محدود میشود. با توجه به سبک مدیریت نرخ ارز توسط PBOC، احتمال جهش شدید «نوسان ضمنی» (Implied Volatility: نوسانی که از قیمت اختیار معامله برداشت میشود) پایین است و هزینه اختیارها میتواند نسبتاً معقول بماند.
گزینه دیگر ورود به قرارداد فوروارد (Forward: توافق برای خرید/فروش ارز در آینده با نرخ از پیش تعیینشده) در موقعیت خرید USD/CNY است تا نرخ آینده قفل شود. ریسک اصلی، تغییر ناگهانی سیاست از پکن است، اما نشانههای فعلی اقتصاد چنین چرخشی را تأیید نمیکند و تمرکز بر تحریک رشد است.
در هفتههای آینده باید تصمیم بعدی درباره نرخ یکساله MLF را زیر نظر گرفت. کاهش نرخ از ۲.۴۰٪ فعلی یا تزریق چشمگیر نقدینگی، این تمایل به سیاست انبساطی را تأیید میکند. «نرخ تثبیتی روزانه» هم همچنان شاخص مهمی از نیت سیاستگذار خواهد بود.
