رویترز روز چهارشنبه به نقل از یک مقام کاخ سفید گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در جریان درگیریهای خاورمیانه با مدیران ارشد شرکت شورون و چند شرکت بزرگ دیگرِ حوزه انرژی دیدار کرده تا درباره بازار جهانی نفت گفتوگو کند.
این مقام گفت ترامپ با شرکتهای نفتی درباره اقدامهایی برای حفظ «محاصره ایران» (یعنی محدود کردن صادرات و دسترسی ایران به بازارهای نفتی با ابزارهایی مثل تحریم و فشار بر خریداران) برای چند ماه، در صورت نیاز، گفتوگو کرده است.
تعامل ترامپ با شرکتهای انرژی
پس از انتشار این گزارش، شاخص دلار آمریکا (US Dollar Index/DXY؛ معیار سنجش ارزش دلار در برابر سبدی از ارزهای مهم) افزایش یافت و آخرین بار روی ۹۸.۸۵ واحد قرار گرفت؛ یعنی ۰.۲۶٪ رشد در همان روز.
از نگاه بازار در سال ۲۰۲۵، یادآوری میشود تعامل مستقیم دولت ترامپ با شرکتهای انرژی نشانه رویکرد «سختگیرانه» نسبت به ایران بود. اکنون با بالا گرفتن دوباره تنشهای دیپلماتیک در خاورمیانه، الگوی مشابهی از موضعگیریها دیده میشود که میتواند عرضه جهانی نفت را مختل کند. این سابقه نشان میدهد معاملهگران باید برای نوسان بیشتر در هفتههای پیشرو آماده باشند.
محتملترین اثر مستقیم، روی «ابزارهای مشتقه نفت خام» است (مشتقه یعنی قراردادی که ارزشش از قیمت نفت میآید، مثل قراردادهای آتی و اختیار معامله). هر تهدیدی علیه عرضه، معمولاً فشار افزایشی بر قیمت ایجاد میکند. «نوسان ضمنی» (Implied Volatility؛ عددی که بازار با قیمت اختیار معاملهها، میزان نوسان آینده را حدس میزند) در اختیار معاملههای WTI (نفت خام آمریکا) به ۳۸٪ رسیده که افزایش تندی نسبت به میانگین ۲۲٪ در سهماهه اول ۲۰۲۶ است. این وضعیت میتواند خرید «اختیار خرید» (Call Option؛ حق خرید در قیمت مشخص) یا «اسپرد اختیار خرید» (Call Spread؛ ترکیب خرید و فروش اختیار خرید برای محدود کردن هزینه و سقف سود) روی قراردادهای آتی نفت را به راهبردی جذاب تبدیل کند؛ چون هم از جهش قیمتها بهره میبرد و هم ریسک را محدود میکند.
این تنش ژئوپلیتیک از «بخش انرژی» هم حمایت میکند، چون قیمت بالاتر نفت مستقیماً به نفع تولیدکنندگان است. صندوق قابل معامله «Energy Select Sector SPDR Fund (XLE)» (ETF؛ صندوقی که مثل سهم معامله میشود و مجموعهای از سهام بخش انرژی را نگه میدارد) در همین ماه بیش از ۶٪ رشد کرده و از شاخص گستردهتر S&P 500 جلو زده است. معاملهگران میتوانند از اختیار معامله سهامی مثل شورون (CVX) برای همراهی با این روند استفاده کنند؛ چون در صورت طولانی شدن دوره قیمتهای بالای نفت، معمولاً منافع بیشتری میبرند.
قدرت دلار و جریان ورود به داراییهای امن
علاوه بر این، احتمال تقویت دلار آمریکا وجود دارد؛ ارزی که معمولاً در دورههای نااطمینانی جهانی نقش «پناهگاه امن» دارد (یعنی سرمایهها برای کاهش ریسک به آن منتقل میشود). شاخص دلار (DXY) امسال برای نخستین بار از سطح ۱۰۶.۰۰ عبور کرده که واکنشی به ورود سرمایه به بازارهای آمریکا است. «گرفتن موقعیت خرید» روی دلار (Long Position؛ سود بردن از بالا رفتن قیمت) در برابر ارز کشورهای واردکننده نفت میتواند عملکرد بهتری داشته باشد.
این سناریو شبیه شوکهای قیمتی ابتدای جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ است. در آن دوره، نفت برنت برای مدتی کوتاه به بالای ۱۲۰ دلار برای هر بشکه جهش کرد و بعد آرامتر شد. دادههای تاریخی نشان میدهد «حق ریسک ژئوپلیتیک» (Geopolitical Premium؛ اضافهقیمتی که بازار بهخاطر ترس از اختلال عرضه روی نفت میگذارد) میتواند سریع شکل بگیرد و به معاملهگرانی که زودتر از رویدادهای مهم موضع میگیرند، فرصت بدهد.