هند با تورم فزاینده و فشارهای خارجی روبه‌روست؛ هم‌زمانی افزایش قیمت نفت با تضعیف روپیه (INR) می‌تواند احتمال شکل‌گیری «چرخه بازخورد تورم–ارز» را بالا ببرد (یعنی افت ارزش پول ملی باعث گران‌تر شدن واردات و افزایش تورم شود و تورم هم دوباره فشار بیشتری بر ارز وارد کند). بانک مرکزی هند (RBI) در آوریل ۲۰۲۶ پس از ۱۲۵ واحد پایه کاهش نرخ‌ها، نرخ سیاستی خود (نرخ ریپو؛ نرخ بهره‌ای که بانک‌ها با آن از بانک مرکزی وام کوتاه‌مدت می‌گیرند) را روی ۵٫۲۵٪ و با موضع «خنثی» نگه داشت، اما به رشد ریسک‌ها از ناحیه هزینه انرژی، اختلال در عرضه و نوسان بازارها اشاره کرد. پیام‌رسانی سیاستی هم از «جذب شوک‌های عرضه» به سمت «مقابله با تهدیدهای مربوط به انتظارات تورمی» تغییر کرده است؛ انتظارات تورمی یعنی چیزی که خانوارها و بنگاه‌ها فکر می‌کنند تورم در آینده خواهد بود و همان انتظار می‌تواند خودِ تورم را تشدید کند، آن هم در شرایطی که رشد اقتصاد جهانی نرم‌تر شده است.

با توجه به وابستگی حدود ۹۰٪ی به واردات نفت، تغییرات نرخ ارز به مسیر اصلی انتقال شوک نفت به قیمت‌های داخلی تبدیل می‌شود؛ چون هزینه واردات را بالا می‌برد و می‌تواند شرایط مالی را سخت‌تر کند (یعنی تامین مالی گران‌تر و دسترسی به پول محدودتر شود). حساب‌های خارجی هم از قبل تحت فشار هستند؛ کسری تجاری آوریل ۲۸٫۴ میلیارد دلار بوده و توجه‌ها به ریسک‌های تامین مالی هم جلب شده است. انتظار می‌رود کسری حساب جاری (CAD؛ اختلاف درآمد و پرداخت‌های ارزی کشور در تجارت کالا و خدمات و درآمد سرمایه‌گذاری) به حدود ۲٪ تولید ناخالص داخلی نزدیک شود و حتی بالاتر برود؛ در این صورت اتکا به ورود سرمایه بیشتر می‌شود و افت ارزش پول می‌تواند بی‌ثبات‌کننده‌تر شود.

ضعف روپیه و راهبردهای مشتقه

با توجه به فشار رو به افزایش بر روپیه هند که تازه از سطح ۸۵٫۵۰ در برابر دلار عبور کرده، انتظار می‌رود تضعیف بیشتری رخ دهد. محرک اصلی، قیمت‌های بالای نفت است؛ قراردادهای آتی نفت برنت برای تحویل ماه ژوئیه اکنون نزدیک ۹۸ دلار برای هر بشکه معامله می‌شوند. این فضا احتمالاً نوسان را در بازار ارز در هفته‌های پیش‌رو افزایش می‌دهد. (قرارداد آتی یعنی قرارداد استاندارد خرید/فروش در آینده با قیمت مشخص؛ نوسان یعنی بالا و پایین شدن سریع قیمت‌ها.)

به نظر می‌رسد استفاده از ابزارهای «مشتقه» برای موقعیت‌گیری روی افت ارزش پول منطقی است. (مشتقه یعنی قرارداد مالی که ارزشش از دارایی پایه مثل نرخ ارز گرفته می‌شود.) راهبردهایی مثل خرید «اختیار خرید» USD/INR برای سررسیدهای ژوئن و ژوئیه، روشی با ریسک مشخص برای سودبردن از تضعیف روپیه است. (اختیار خرید/Call یعنی حق خرید در قیمت مشخص تا تاریخ مشخص؛ سررسید یعنی تاریخ پایان قرارداد؛ ریسک مشخص یعنی بیشترین زیان معمولاً به مبلغ پرداختی برای خرید اختیار محدود می‌شود.) افزایش «نوسان ضمنی» در این اختیارها نشان می‌دهد بازار احتمال حرکت‌های تند را بیشتر در قیمت‌ها لحاظ کرده است. (نوسان ضمنی یعنی نوسانی که از قیمت اختیار معامله برداشت می‌شود و نشان‌دهنده انتظار بازار از شدت تغییرات آینده است.)

واکنش سیاست پولی و جریان سرمایه

سیاست بانک مرکزی هند به‌وضوح تغییر کرده و نشست اوایل ژوئن اکنون رویدادی کلیدی است. با توجه به اینکه داده‌های اخیر تورم نقطه‌ای شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI؛ سنجه عمومی تورم هزینه زندگی) را ۶٫۲٪ نشان می‌دهد و این عدد برای سومین ماه متوالی بالاتر از سقف تحمل ۶٪ بانک مرکزی قرار دارد، احتمال افزایش نرخ بهره برای آرام‌کردن ارز بیشتر شده است. بنابراین، می‌توان «سوآپ نرخ بهره» را مدنظر داشت که از رشد نرخ‌های کوتاه‌مدت سود ببرد. (سوآپ نرخ بهره یعنی قراردادی برای مبادله جریان پرداخت بهره ثابت و متغیر؛ ابزار مدیریت ریسک یا گرفتن موقعیت روی تغییر نرخ‌ها.)

این وضعیت تا حدی شبیه فشارهای دوره ۲۰۱۳ موسوم به «تِیپِر تَنتِرَم» است؛ زمانی که با افزایش کسری حساب جاری و نگرانی از خروج سرمایه خارجی، فروش شدید روپیه رخ داد. (taper tantrum یعنی شوک بازارها به پیام کاهش خرید اوراق توسط فدرال‌رزرو که باعث خروج سرمایه از بازارهای نوظهور شد.) کسری تجاری گزارش‌شده برای آوریل (۲۸٫۴ میلیارد دلار) این تصویر از بدتر شدن تراز خارجی را تقویت می‌کند. این شباهت تاریخی از حفظ موقعیت «خرید دلار در برابر روپیه» حمایت می‌کند. (لانگ/خرید یعنی شرط‌بندی بر تقویت دلار یا تضعیف روپیه.)

عامل مهم، کاهش «مزیت بازدهی» هند است؛ چون اختلاف بازده اوراق ۱۰ساله دولتی هند و آمریکا به حدود ۲۵۰ واحد پایه کاهش یافته است. (بازده یعنی نرخ سود اوراق؛ واحد پایه یعنی یک‌صدم درصد.) این موضوع جذابیت دارایی‌های هند برای سرمایه‌گذاران خارجی را کمتر می‌کند و ریسک خروج سرمایه را بالا می‌برد. تمرکز بر داده‌های روزانه جریان سرمایه‌گذاران نهادی خارجی (FII؛ سرمایه‌گذاران بزرگ خارجی مثل صندوق‌ها) اهمیت دارد، چون تداوم فروش می‌تواند دیدگاه منفی نسبت به روپیه را تایید کند.