نفت خام برنت پس از رشد ناشی از بازگشت نااطمینانی ژئوپلیتیک، به نزدیکی ۱۰۰ دلار برای هر بشکه رسیده است؛ و ازسرگیری زودهنگام جریان نفت از تنگه هرمز بعید دانسته میشود. واکنش بازار بیشتر حول نفت گرانتر همراه با رشد اقتصادی ضعیفتر و تورم بالاتر شکل گرفته است.
ادامه اختلالها برای یک ماه دیگر میتواند ذخایر نفت خام را به سطح «حداقلیِ عملیاتی» نزدیک کند (یعنی کمترین سطح موجودی که پالایشگاهها و شبکه توزیع برای کارکرد عادی ناچار به حفظ آن هستند). در این صورت، «تخریب تقاضا» ممکن است راه اصلیِ متعادلکردن بازار شود (یعنی بهدلیل گرانی و فشار اقتصادی، مصرف کاهش مییابد)، که فشار تورمی و مانع رشد را بیشتر میکند.
حتی با اختلال عرضه، نشانههایی از تضعیف تقاضا دیده میشود. از جمله شاخصهای گزارششده: افزایش لغو پروازها، کاهش «نرخ بهرهبرداری پالایشگاهها» (یعنی درصدی از ظرفیت پالایش که واقعاً در حال استفاده است)، و کار اتحادیه اروپا روی اقداماتی برای بهینهسازی مصرف سوخت جت.
با حرکت برنت به سمت ۱۰۰ دلار برای هر بشکه، بازار وارد وضعیت دشوار «رکود تورمیِ نفتی» میشود (ترکیب تورم بالا با کندی رشد، که در اینجا با شوک قیمت نفت تشدید میشود). ادامه اختلال جریان نفت از تنگه هرمز عامل اصلی است. این نااطمینانی یعنی معاملهگران باید برای «نوسان» بالاتر قیمتها (رفتوبرگشتهای تند و سریع) در هفتههای آینده آماده باشند.
گزارش هفته گذشته اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نشان داد موجودی نفت خام ۴.۹ میلیون بشکه کاهش یافته؛ بالاتر از انتظار ۲.۱ میلیون بشکهای تحلیلگران، و این موضوع تنگنای عرضه را پررنگتر کرد. این دادهها دیدگاه نزدیکشدن به حداقلهای عملیاتی را تقویت میکند و بازار را نسبت به هر خبر تازه از سمت عرضه بسیار حساس میسازد.
در نتیجه، «نوسان ضمنی» در «آپشنهای» نفت خام جهش کرده است (نوسان ضمنی یعنی نوسانی که از قیمت آپشنها برداشت میشود و نوعی سنجه ترس/انتظار بازار است؛ آپشن/اختیار معامله یعنی قراردادی که حقِ خرید یا فروش دارایی را با قیمت مشخص تا تاریخ مشخص میدهد). این وضعیت، گرفتن موقعیت خرید مستقیم را گران میکند. معاملهگران میتوانند به جای آن از «کال اسپرد» استفاده کنند (خرید یک اختیار خرید و همزمان فروش اختیار خرید دیگری در قیمت بالاتر، برای کاهش هزینه و محدودکردن ریسک). این روش میتواند از رشد قیمت منتفع شود، بدون پرداخت کامل هزینه خرید یک اختیار خرید ساده.
همزمان باید به نشانههای تخریب تقاضا توجه کرد که اکنون هم دیده میشود. طبق تازهترین آمار یاتا (IATA)، تعداد لغو پروازهای جهانی در مارس ۲۰۲۶ نسبت به ماه قبل ۸٪ افزایش یافت. این نرمشدن تقاضا میتواند حتی با عرضه محدود، سقفی برای قیمتها ایجاد کند.
این کشمکش نشان میدهد «حاشیه سود پالایش» یا «کرکاسپرد» احتمالاً تحت فشار قرار میگیرد (کرکاسپرد یعنی اختلاف قیمت فرآوردههای نفتی مثل بنزین و سوخت جت با قیمت نفت خام؛ شاخصی برای سودآوری پالایش). اگر تقاضا برای فرآوردهها سریعتر از عرضه نفت خام افت کند، امکان معامله روی «باریکشدن» این فاصله قیمتی ایجاد میشود. این رویکرد راهی دقیقتر برای بیان دیدگاه درباره تضعیف اقتصاد است.
با مرور تجربه ۲۰۲۵، به یاد میآوریم در اواخر ۲۰۲۲ قیمتها پس از جهش اولیه، با شدت برگشت؛ زیرا ترس از رکود جهانی در نهایت از شوکهای عرضه ناشی از جنگ اوکراین پیشی گرفت. اگر بانکهای مرکزی ناچار شوند در برابر موج جدید تورم «انقباضی» بمانند (یعنی با نرخ بهره بالاتر و سختگیری پولی تورم را مهار کنند)، الگویی مشابه میتواند تکرار شود. این سابقه تاریخی هشدار میدهد نباید برای مدت طولانی بیش از حد به رشد قیمت نفت خوشبین بود.