چرا شاخص‌های S&P 500 و نزدک با وجود عدم‌قطعیت اقتصادی به رکوردهای جدید می‌رسند

نکات کلیدی

• بازارها معمولاً ۶ تا ۱۸ ماه جلوتر را می‌بینند و پایان دوره افزایش نرخ بهره و احتمال کاهش نرخ‌ها در آینده را از همین حالا در قیمت‌ها لحاظ می‌کنند (نرخ بهره یعنی هزینه وام‌گرفتن پول).
• شرکت‌های بزرگ فناوری باعث رشد بازار شده‌اند؛ چون حاشیه سودشان (سود نسبت به فروش) مقاوم مانده، هزینه‌ها را کنترل کرده‌اند و قدرت قیمت‌گذاری بالایی دارند (یعنی می‌توانند قیمت را بالا ببرند بدون اینکه مشتریان زیادی را از دست بدهند).
• سرمایه‌گذاران به‌جای ریسک‌های کوتاه‌مدت اقتصاد کلان (مثل رشد اقتصادی، تورم و نرخ بهره)، روی روندهای بلندمدتِ هوش مصنوعی و دیجیتالی‌شدن تمرکز کرده‌اند (اقتصاد کلان یعنی وضعیت کلی اقتصاد کشور/جهان).
• پول نقد زیادِ بیرون از بازار و ترس از置ماندن از رشد (FOMO یعنی ترس از اینکه فرصت را از دست بدهیم) باعث می‌شود شتاب بازار حتی با خبرهای منفی هم حفظ شود.
• تنش‌های ژئوپلیتیک (روابط و درگیری‌های بین کشورها) و تورم بیشتر به‌عنوان «نویز پس‌زمینه» دیده می‌شوند، مگر اینکه مستقیم روی سود شرکت‌ها اثر بگذارند.

بازارهای آینده‌نگر: ۷ عامل که S&P 500 را به رکوردهای تازه رسانده‌اند

وقتی می‌بینید بازارهای آمریکا در شرایط فعلی رکوردهای تازه می‌زنند، در نگاه اول عجیب است. تنش‌های ژئوپلیتیک هنوز وجود دارد، نگرانی درباره رشد اقتصادی جهان و تورم باقی است، و سیاست بانک‌های مرکزی (یعنی تصمیم‌هایشان درباره نرخ بهره و پول در گردش)، از جمله فدرال رزرو (بانک مرکزی آمریکا)، همچنان در بازارهای مالی عدم‌قطعیت ایجاد می‌کند. با این حال، با وجود همه این موارد، S&P 500 و نزدک (Nasdaq؛ شاخصی که وزن شرکت‌های فناوری در آن زیاد است) اخیراً به رکوردهای جدید رسیده‌اند.

این فاصله بین مشکلات اقتصاد کلان و قدرت بازار سهام آن‌قدر هم غیرمنطقی نیست. بازارها آینده‌نگرند، همه چیز را یکسان قیمت‌گذاری نمی‌کنند و معمولاً فقط با خبرهای روز حرکت نمی‌کنند. چند عامل مهم توضیح می‌دهد چرا سهام با وجود عدم‌قطعیت فعلی رشد می‌کند.

۱. بازارهای آینده‌نگر چگونه ۱۸ ماه بعد را در قیمت‌ها حساب می‌کنند

یکی از اصول پایه در بازارهای مالی این است که قیمت‌ها بیشتر براساس آینده شکل می‌گیرد نه امروز. حتی اگر شرایط فعلی شکننده به نظر برسد، سرمایه‌گذاران مدام تلاش می‌کنند حدس بزنند دنیا ۶ تا ۱۸ ماه دیگر چه شکلی خواهد بود.

با وجود نگرانی درباره تورم و سیاست پولی سخت‌گیرانه (یعنی بالا نگه داشتن نرخ بهره و کاهش پول در گردش برای کنترل تورم)، انتظار رو به رشدی وجود دارد که اوج این سخت‌گیری‌ها گذشته یا دست‌کم به پایان چرخه نزدیک شده است. بازارها بیشتر احتمال کاهش نرخ بهره یا دست‌کم ثابت ماندن آن را در قیمت‌ها می‌آورند. این انتظارها وقتی روی سودهای آینده شرکت‌ها اعمال می‌شود، ارزش‌گذاری بالاتر سهام را توجیه می‌کند (ارزش‌گذاری یعنی قیمتی که بازار برای یک شرکت براساس سودهای آینده‌اش می‌پردازد).

پس بازارها ریسک‌ها را نادیده نمی‌گیرند؛ بلکه می‌گویند بدترین سناریوها احتمالاً رخ نمی‌دهد.

۲. مقاومت سودآوری شرکت‌ها، به‌ویژه در فناوریِ بزرگ

یکی از موتورهای اصلی رشد، قدرت سودآوری شرکت‌ها بوده است، به‌خصوص در شرکت‌های بزرگ فناوری. نزدک وزن زیادی به فناوری می‌دهد و از این روند بسیار سود برده است.

با وجود بالا رفتن هزینه وام (یعنی بهره‌ای که شرکت‌ها برای قرض گرفتن می‌دهند) و ابهام در اقتصاد کلان، بسیاری از شرکت‌های پیشرو نشان داده‌اند که قدرت قیمت‌گذاری دارند، هزینه‌ها را مدیریت می‌کنند و درآمدشان رشد می‌کند. حاشیه سود بهتر از انتظار حفظ شده و گاهی به‌دلیل افزایش بهره‌وری و تغییر ساختار (یعنی ساده‌سازی و اصلاح بخش‌های پرهزینه) حتی بهتر هم شده است.

این موضوع مهم است. بازار سهام می‌تواند ابهام اقتصادی را تحمل کند، تا وقتی سود شرکت‌ها قوی بماند. بیشتر سرمایه‌گذاران نگران این هستند که آیا شرکت‌ها همچنان می‌توانند سود بسازند یا نه؛ و تا اینجا شواهد از شرکت‌های بزرگ فناوری نشان می‌دهد که می‌توانند.

۳. رشد ساختاری: چرا هوش مصنوعی عملکرد S&P 500 را بالا می‌کشد

عامل مهم دیگر، تمرکز بازار روی روندهای بلندمدت به‌جای نگرانی‌های کوتاه‌مدت است. توجه بازارها روی پیشرفت سریع هوش مصنوعی (AI؛ سامانه‌هایی که می‌توانند یاد بگیرند و تصمیم بگیرند) و تحول دیجیتال (یعنی دیجیتالی کردن کارها و فرایندهای کسب‌وکار) قرار دارد.

شرکت‌هایی که برای استفاده از این روندها آماده‌ترند، به‌عنوان برنده‌های فرصت‌های رشد چندساله و حتی چندده‌ساله دیده می‌شوند. سرمایه‌گذاران حاضرند برای چنین شرکت‌هایی قیمت بالاتری بدهند، حتی اگر چشم‌انداز اقتصاد در کوتاه‌مدت روشن نباشد (پرداخت قیمت بالاتر یعنی «پرمیوم/اضافه‌قیمت» دادن به شرکت‌های با آینده بهتر).

این موضوع باعث می‌شود پول به سمت تعداد کمی از سهم‌های با رشد بالا برود و اثر زیادی روی عملکرد نزدک و در سال‌های اخیر، S&P 500 بگذارد.

۴. نقدینگی هنوز از خبرها مهم‌تر است

با اینکه بانک‌های مرکزی سیاست را سخت‌تر کرده‌اند، نقدینگی جهانی (یعنی میزان پولی که به‌راحتی در سیستم مالی جابه‌جا می‌شود) از بین نرفته است. شرایط مالی، هرچند سخت‌تر از دوره بعد از کروناست که پول خیلی ارزان بود، هنوز کاملاً ضدِرشد نیست.

همچنین سرمایه‌گذاران بزرگ نهادی (مثل صندوق‌های بازنشستگی و شرکت‌های سرمایه‌گذاری بزرگ) در چارچوب برنامه‌های بلندمدت، همچنان بخشی از پول را به سهام اختصاص می‌دهند. این تقاضای پیوسته، حتی در دوره‌های نوسان (بالا و پایین سریع قیمت‌ها)، یک پایه حمایتی برای بازار ایجاد می‌کند.

۵. اثر «دیوار نگرانی»

بازارها سابقه دارند که با وجود ترس‌های اقتصادی، خبرهای منفی یا تنش‌های سیاسی رشد کنند؛ به این پدیده «اثر دیوار نگرانی» می‌گویند (یعنی بازار از میان نگرانی‌ها بالا می‌رود).

وقتی احساس کلی سرمایه‌گذاران «ریسک‌گریز» است (risk-off یعنی ترجیح دادن دارایی‌های کم‌ریسک)، معمولاً پول نقد زیادی بیرون از بازار می‌ماند؛ بنابراین همین فضای منفی می‌تواند از بازار حمایت کند.

وقتی قیمت‌ها بالا می‌رود، کسانی که سهم کمی دارند احساس می‌کنند جا می‌مانند و آرام‌آرام خرید می‌کنند. این می‌تواند رشد را بیش از چیزی که فقط با داده‌های اقتصادی و سود شرکت‌ها توجیه می‌شود ادامه دهد (بنیان‌ها/فاندامنتال یعنی وضعیت واقعی مثل سود و فروش شرکت).

برعکس، بازار معمولاً وقتی آسیب‌پذیرتر است که همه خوش‌بین باشند و همه تقریباً کاملاً خرید کرده باشند (یعنی «پوزیشن‌گیری» خیلی سنگین باشد؛ پوزیشن یعنی میزان خرید/فروش فعال سرمایه‌گذاران).

۶. تورم در حال کاهش است، حتی اگر کاملاً مهار نشده باشد

تورم هنوز دغدغه است، اما نسبت به اوج خود کاهش یافته است. بازار به جهت حرکت حساس است؛ وقتی تصور شود تورم کم‌کم تحت کنترل می‌آید، فشار روی ارزش‌گذاری سهام کمتر می‌شود.

انتظارات تورمی پایین‌تر همچنین احتمال سخت‌گیری شدیدتر بانک‌های مرکزی را کم می‌کند. حتی اگر سیاست پولی سخت بماند، نداشتن شوک جدید (یعنی اتفاق ناگهانی که اقتصاد را به‌هم بزند) می‌تواند برای حفظ اعتماد بازار کافی باشد.

۷. ریسک‌های ژئوپلیتیک کمتر جدی گرفته می‌شوند

تنش‌های ژئوپلیتیک مهم هستند، اما بازارها معمولاً فقط به شکل خاصی به آن واکنش نشان می‌دهند. اگر این ریسک‌ها به اختلال فوری و قابل اندازه‌گیری در اقتصاد تبدیل نشوند، اغلب مثل «صدای پس‌زمینه» با آن برخورد می‌شود.

سرمایه‌گذاران به تیترهای ژئوپلیتیک کمتر واکنش نشان می‌دهند، به‌خصوص وقتی رویدادهای قبلی باعث سقوط طولانی بازار نشده باشد. نتیجه این است که سرمایه‌گذاران از کنار ابهام‌های سیاسی رد می‌شوند، مگر اینکه مستقیم روی سود شرکت‌ها یا شرایط مالی اثر بگذارد.

جمع‌بندی: خوش‌بینی منطقی یا اعتماد شکننده؟

رشد S&P 500 و نزدک به این معنا نیست که بازارها ریسک‌های واضح را نادیده گرفته‌اند. این رشد نتیجه نگاه آینده‌نگر، قدرت سودآوری شرکت‌ها، موضوع‌های رشد بلندمدت و وضعیت نقدینگی است.

با این حال، ریسک‌ها وجود دارد. ارزش‌گذاری در بعضی بخش‌ها بالا رفته و تمرکز بازار روی چند شرکت خیلی بزرگ می‌تواند مشکل‌ساز شود اگر سود این غول‌ها تحت فشار برود. تغییر در مسیر تورم یا انتظارها درباره سیاست بانک مرکزی هم می‌تواند سریع احساس بازار را عوض کند.

فعلاً بازارها روی مقاومت تمرکز کرده‌اند نه ترس؛ روی آینده بالقوه، نه ابهام امروز. اینکه این خوش‌بینی درست از آب دربیاید یا نه، به مسیر اقتصاد و سیاست جهانی بستگی دارد.

همین الان معامله را شروع کنید – اینجا کلیک کنید تا حساب واقعی VT Markets خود را بسازید