
نکات کلیدی
- نیکی ۲۲۵ بیش از ۴٪ از سقف تاریخی خود پایین آمد و سهام فناوری عامل اصلی افت بودند
- با وجود افت، این شاخص در این فصل حدود ۳۵٪ رشد کرد؛ بزرگترین رشد فصلی در تاریخ آن
- رشد بازار ژاپن از آمریکا، اروپا و چین بسیار بیشتر بوده است
- سهمهای پیشرو از شرکتهای تولیدکننده تراشه به سمت شرکتهای قطعهساز و زیرساخت برق در حال تغییر است
- موراتا امسال ۲۶۸٪ رشد کرده و تایو یودن ۴۳۸٪ جهش داشته است
- وابستگی زیاد شاخص به فناوری (حدود ۳۵٪) ریسک را بالا نگه میدارد
- افزایش سریعتر تورم توکیو دوباره احتمال افزایش نرخ بهره توسط بانک مرکزی ژاپن را مطرح کرده است
نیکی ۲۲۵ پس از رسیدن به سقفهای تاریخی در یک رشد چشمگیر چندماهه، با افت تند روبهرو شد و سهام فناوری در این عقبنشینی نقش اصلی را داشتند.
با این حال، حتی پس از این افت هم شاخص در این فصل حدود ۳۵٪ رشد کرده است؛ بزرگترین رشد فصلی در تمام تاریخ آن.
این افت زمانی رخ داد که سرمایهگذاران پس از رشد شدید، سود خود را برداشت کردند (یعنی با فروش سهام، سود ثبت کردند). با این وجود، روند کلیِ صعودی هنوز حفظ شده است.
چیزی که رشد ژاپن را متفاوت میکند، اندازه آن است. رشد نیکی از شاخصهای بزرگ در آمریکا، اروپا و چین خیلی بیشتر بوده است.

منبع: رویترز
ماجرا دیگر فقط «هیجان هوش مصنوعی» نیست که همه سهمها را بالا ببرد. در ژاپن سؤال این است که چه کسانی هنوز قرار است خریدار باشند.
افزایش قیمتهای اپل، سهام مرتبط با تراشه را لرزاند
بخش مهمی از افت اخیر از بیرون ژاپن شروع شد. موج فروش در سهام بسیار بزرگ فناوری آمریکا (شرکتهای غولپیکر با ارزش بازار بالا) به بازارهای آسیا سرایت کرد و سهام بزرگ ژاپنیِ مرتبط با تراشه را هم پایین کشید.
تصمیم اپل برای افزایش قیمت دستگاههایش—برای جبران بالا رفتن هزینه تراشههای حافظه و ذخیرهسازی—هشداری بود که گران شدن قطعات میتواند در نهایت سودآوری کل صنعت فناوری را تحت فشار بگذارد.
گزارشهایی هم منتشر شد که اوپنایآی (OpenAI) ممکن است ورود به بازار بورس را عقب بیندازد. این خبر به احساسات بازار (حالوهوای معاملهگران و سرمایهگذاران) ضربه زد و روی سهم سافتبانک—که از حامیان بزرگ این شرکت است—فشار آورد. افت سافتبانک به پایین آمدن کل شاخص هم کمک کرد.
فروش بهسرعت به دیگر صادرکنندگان بزرگ ژاپن هم سرایت کرد. ادوانتست، توکیو الکترون، کیوشیا و تایو یودن از جمله سهمهایی بودند که بیشترین افت را داشتند، چون سرمایهگذاران محتاطتر شدند.
این اتفاق نشان داد بازار ژاپن تا چه اندازه به موج جهانی هوش مصنوعی گره خورده است؛ هم از جنبه مثبت و هم منفی.
داستان رشد در حال تغییر است
رشد ژاپن چند مرحله مشخص داشته است. فهم این مراحل کمک میکند مسیر احتمالی بعدی شاخص روشنتر شود.
موج اول هوش مصنوعی با نامهای شناختهشده جلو رفت. سافتبانک، ادوانتست و توکیو الکترون با بالا رفتن انتظار سرمایهگذاری جهانی در هوش مصنوعی، پیشتاز شدند.
مرحله دوم سراغ تأمینکنندگان رفت. شرکتهای تولیدکننده کابل فیبر نوری مثل فوجیکورا و فورکاوا الکتریک هم با گستردهتر شدن ساختوسازهای مرتبط با هوش مصنوعی (مثلاً توسعه مراکز داده) رشد کردند.
حالا موج سوم در حال گسترش است؛ به سمت قطعات و زیرساخت برق که مراکز داده بدون آنها عملاً کار نمیکنند.
موج سوم دست بالا را میگیرد
موراتا منیوفکچرینگ و تایو یودن به موتورهای جدید این رشد تبدیل شدهاند. هر دو از تولیدکنندگان اصلی «خازنهای سرامیکی چندلایه» هستند (قطعهای ریز در مدار که به تنظیم و ثابت نگه داشتن برق در سرورهای هوش مصنوعی کمک میکند).
اعداد چشمگیر است: سهام موراتا امسال تا اینجا ۲۶۸٪ بالا رفته و تایو یودن ۴۳۸٪ جهش کرده است.
ارزش تایو یودن حالا فقط از کیوشیا کمتر است؛ شرکت تولیدکننده حافظه که این ماه از تویوتا جلو زد و باارزشترین شرکت ژاپن شد.
ایبیدن، از تأمینکنندگان انویدیا (یکی از مهمترین شرکتهای حوزه تراشه و پردازش هوش مصنوعی)، هم عملکرد برجستهای داشته و ۲۹۲٪ رشد کرده است. تازهترین نامی که اضافه شده پاناسونیک هولدینگز است؛ پس از اعلام برنامه تولید انبوه سلولهای باتری برای مراکز داده در کانزاس، به رکورد تاریخی رسید.
به گفته کازواکی شیمادا، استراتژیست ارشد در شرکت کارگزاری ایوایکازمو، این تازه شروع مسیر است. انتظار میرود سرمایهگذاران همچنان دنبال سهمهایی بگردند که به مراکز داده هوش مصنوعی مرتبط هستند.
ریسک تمرکز
گستردهتر شدن رشد امیدبخش است، اما وابستگی زیاد نیکی به فناوری هنوز یک نقطه آسیبپذیر روشن است.
شرکتهای مرتبط با تراشه مثل توکیو الکترون، ادوانتست و کیوشیا حدود ۲۵٪ از ارزش شاخص را تشکیل میدهند.
اگر شرکتهای نزدیک به این حوزه مثل موراتا، گروه سونی و کیوسرا را هم اضافه کنیم، این وزن به حدود ۳۵٪ میرسد.
این تمرکز دو لبه دارد: وقتی این سهمها رشد میکنند شاخص سریع بالا میرود، اما وقتی افت کنند اصلاح (کاهش کوتاهمدت پس از رشد) میتواند تند باشد.
شاخص نیمههادی فیلادلفیا (SOX) که یک معیار مهم برای سهام تراشه در آمریکاست، اخیراً بیش از ۷۰٪ بالاتر از «میانگین ۲۰۰روزه» خود معامله شد. میانگین ۲۰۰روزه یعنی متوسط قیمت حدود ۲۰۰ روز معاملاتی اخیر و معمولاً برای سنجش جهت کلی بازار استفاده میشود. فاصله زیاد از این میانگین اغلب نشانه داغ شدن بیش از حد بازار تلقی میشود.
به گفته تاکاماسا ایکدا، مدیر ارشد پرتفوی در GCI Asset Management، ممکن است حفظ شتاب SOX در بلندمدت سخت باشد. اگر این شاخص اصلاح کند، نیکی هم شاید نتواند از فشار مشابه دور بماند.
سؤال مهمِ افزایش نرخ بهره
علاوه بر داستان فناوری، یک عامل داخلی هم پررنگتر شده است.
نرخ تورم هسته توکیو (تورم بدون اقلام بسیار نوسانی مثل غذا و انرژی) اخیراً برای اولین بار در هشت ماه گذشته سریعتر شد. این موضوع انتظارها را تقویت کرده که بانک مرکزی ژاپن نرخ بهره را باز هم بالا ببرد.
نرخ بهره بالاتر یعنی فاصله گرفتن از دوره پول بسیار ارزان (وام با بهره پایین) که به رشد بازار سهام ژاپن کمک کرده بود. برای بازاری که با شتاب قیمتگذاری شده، هر غافلگیریِ «سیاست سختگیرانهتر» از سوی بانک مرکزی ژاپن (BOJ) میتواند فشار را بیشتر کند. سیاست سختگیرانهتر یعنی تمایل به افزایش نرخ بهره و کنترل تورم.
تحلیل تکنیکال
نیکی ۲۲۵ در نزدیکی «مقاومت» ۷۲,۶۵۰ برگشت و یک الگوی احتمالی «دو سقف» ساخته است. مقاومت یعنی محدودهای که معمولاً فروشندهها زیاد میشوند و قیمت سختتر بالا میرود. الگوی دو سقف یعنی قیمت دو بار به نزدیکی یک سقف میرسد اما نمیتواند عبور کند و ممکن است نشانه چرخش به سمت کاهش باشد.
افت به زیر «حمایت» ۶۸,۵۵۰ میتواند نشانه ورود به یک روند کوتاهمدت نزولی باشد. حمایت یعنی محدودهای که معمولاً خریدارها فعال میشوند و جلوی افت را میگیرند.
«میانگینهای متحرک» (متوسط قیمت در یک بازه زمانی برای دیدن جهت روند) نشانه «تقاطع نزولی» را نشان میدهند؛ یعنی میانگین کوتاهمدت پایینتر از میانگین بلندمدت میآید و میتواند هشدار ضعف باشد. همچنین MACD (ابزاری برای سنجش شتاب حرکت قیمت با مقایسه دو میانگین) «هیستوگرام نزولی» نشان میدهد. پایین آمدن «خط سیگنال» MACD زیر سطح ۵۰ هم فشار کوتاهمدت به سمت کاهش را تقویت میکند.

سطوح مهم برای رصد:
- مقاومت: ۷۲,۶۷۲
- حمایت: ۶۸,۷۶۴
- حمایت اصلی: ۶۵,۵۶۷
پیشبینی محتاطانه
اگر سودآوری شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی خوب بماند، تقاضا برای نیمههادیها (تراشهها) قوی باشد و ریسکپذیری جهانی آرامتر شود، نیکی میتواند همچنان حمایت شود.
اما اگر برداشت سود در سهام فناوریِ رشدمحور بیشتر شود، نوسان در سهام تراشه جهانی بالا برود، یا بانک مرکزی ژاپن سختگیرانهتر از انتظار عمل کند، احتمال افت بیشتر وجود دارد.
بیشتر درباره معامله شاخصها در VT Markets را اینجا بخوانید.
سؤالات متداول
چرا نیکی بعد از یک رشد قوی افت کرد؟
افت شاخص بیشتر به این دلیل بود که پس از یک رشد تاریخی چندماهه که با سهمهای مرتبط با هوش مصنوعی بالا رفته بود، سرمایهگذاران شروع به برداشت سود کردند. موج تازه فروش در سهام فناوریِ بسیار بزرگ آمریکا هم—که تا حدی با افزایش قیمتهای اپل برای جبران هزینه بالاتر تراشهها ایجاد شد—احتیاط را بیشتر کرد. بعد از چنین جهش تندی، بسیاری از معاملهگران وزن سرمایهگذاری خود را در فناوری و نیمههادیها کم کردند. این عقبنشینی بیشتر «اصلاح» دیده میشود، نه تغییر کامل جهت.
آیا نیکی هنوز در روند صعودی است؟
بله. با وجود افت اخیر، روند کلی هنوز رو به بالا است. شاخص در این فصل حدود ۳۵٪ رشد کرده که رکورد تاریخی آن است. این رشد همچنان از بخشهای مرتبط با هوش مصنوعی حمایت میگیرد، اما چون وزن فناوری در شاخص زیاد است، ضعف طولانیمدت در تراشهها میتواند این روند را آزمایش کند.
چه چیزی باعث «چرخش» هوش مصنوعی در بازار شده است؟
بازار بهتدریج از برندگان اولیه موج هوش مصنوعی مثل ادوانتست و توکیو الکترون به بخشهای دیگر زنجیره تأمین میرود. زنجیره تأمین یعنی مجموعه شرکتهایی که از مواد و قطعات تا تولید و زیرساخت را فراهم میکنند. حالا این چرخش شامل قطعهسازهایی مثل موراتا و تایو یودن، شرکتهای زیرساخت برق، و شرکتهایی مثل پاناسونیک است که ظرفیت باتریِ مراکز داده را توسعه میدهند. چنین چرخشی معمولاً بعد از یک رشد قوی رخ میدهد، وقتی سرمایهگذاران دنبال گروه بعدیِ سودبرندهها میگردند.
آیا تمرکز روی فناوری ریسک نیکی را بالا میبرد؟
بله، بهطور جدی. سهمهای مرتبط با تراشه حدود ۲۵٪ شاخص را تشکیل میدهند و با اضافه کردن شرکتهای نزدیک به فناوری این عدد به حدود ۳۵٪ میرسد. یعنی چند سهم محدود میتوانند کل شاخص را جابهجا کنند. وقتی بالا میروند، نیکی سریع رشد میکند؛ وقتی پایین میآیند، شاخص میتواند تند اصلاح کند. شاخص نیمههادی فیلادلفیا (SOX) اخیراً بیش از ۷۰٪ بالاتر از میانگین ۲۰۰روزه خود معامله شد که بسیاری آن را هشدار داغ شدن بازار میدانند.
همین الان معامله را شروع کنید – اینجا کلیک کنید تا حساب واقعی VT Markets خود را بسازید