اقتصاددانان کومرتس‌بانک می‌گویند اقتصادهای پیشرفته با وجود کاهش شدیدتر تولید جهانی نفت نسبت به دهه ۱۹۷۰، آسیب کمتری خواهند دید

    by VT Markets
    /
    Apr 17, 2026

    تولید جهانی نفت به‌دلیل مسدود شدن تنگه هرمز و حملات به محل‌های تولید و بارگیری نفت در منطقه خلیج فارس، از هر بحران نفتی ۵۰ سال گذشته شدیدتر افت کرده است. آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) برآورد می‌کند تولید روزانه نفت خام از آغاز جنگ ایران دست‌کم ۱۰ میلیون بشکه کاهش یافته؛ یعنی حدود ۱۲٪ از تولید جهانی.
    (نفت خام: نفت استخراج‌شده پیش از پالایش؛ بارگیری: انتقال نفت به نفتکش‌ها در پایانه‌ها)

    با این حال، قیمت نفت به اندازه شوک‌های نفتی دهه ۱۹۷۰ جهش نکرده است. میانگین سالانه قیمت نفت در ۱۹۷۴ نسبت به ۱۹۷۳ حدود ۲۵۰٪ بالاتر بود و در ۱۹۷۹ هر بشکه نفت خام حدود ۱۲۵٪ بالاتر از میانگین سال قبل معامله شد؛ در حالی‌که امسال پیش‌بینی می‌شود قیمت حداکثر ۶۰٪ بالاتر از میانگین سال قبل باشد.

    شدت مصرف انرژی و اثر اقتصادی

    کشورهای توسعه‌یافته اکنون به ازای هر واحد تولید، نفت کمتری نسبت به ۵۰ سال پیش مصرف می‌کنند؛ بنابراین افزایش قیمت‌ها کمتر قدرت خرید را کاهش می‌دهد. (شدت انرژی/شدت مصرف نفت: مقدار انرژی یا نفتی که برای تولید یک واحد کالا و خدمات مصرف می‌شود)

    در نخستین بحران نفتی، هزینه واردات نفت آلمان به اندازه ۲.۵٪ تولید ناخالص داخلی (GDP) بالا رفت و ژاپن نزدیک ۴٪؛ در حالی‌که پیش‌بینی می‌شود افزایش ۴۰ دلاری قیمت هر بشکه، هزینه نفت را در چهار کشور بررسی‌شده به اندازه ۰.۵٪ تا ۱٪ از GDP بالا ببرد. (GDP: ارزش کل تولید کالا و خدمات یک کشور در یک سال)

    چشم‌انداز همچنان نامطمئن است، چون احتمال اختلال در زنجیره تامین و آسیب بلندمدت به زیرساخت انرژی خلیج فارس وجود دارد. (زنجیره تامین: مسیر تامین تجهیزات، قطعات، حمل‌ونقل و خدمات لازم برای تولید و توزیع)

    نرخ‌ها و موقعیت‌گیری بین بازارها

    اثر کمتر از انتظار بر GDP برای ابزارهای مرتبط با نرخ بهره هم پیامد دارد. (ابزار مشتقه نرخ بهره: قراردادهایی که ارزششان به نرخ‌های بهره آینده وابسته است) در اواخر ۲۰۲۵ بازارها کاهش‌های تندِ نرخ بهره توسط بانک‌های مرکزی را پیش‌خور کردند، اما چون آسیب اقتصادی محدود بود این کاهش‌ها به‌طور کامل رخ نداد. این یعنی در شوک بعدی انرژی، ممکن است فرصت ایجاد موقعیت برخلاف انتظارِ بیش از حد برای کاهش نرخ‌ها در بازار قراردادهای آتی یورودلار یا فد فاندز وجود داشته باشد. (قرارداد آتی: قرارداد خرید/فروش در آینده با قیمت مشخص؛ یورودلار/فد فاندز: قراردادهای آتی که به نرخ‌های کوتاه‌مدت دلار مرتبط‌اند)

    با این حال باید هشدار درباره آسیب ماندگار به زیرساخت انرژی را جدی گرفت؛ موضوعی که می‌تواند کف بالاتری برای قیمت‌ها ایجاد کند. گزارش‌های اخیر آوریل ۲۰۲۶ نشان می‌دهد چند پایانه بارگیری در خلیج فارس هنوز پایین‌تر از ظرفیت قبل از ۲۰۲۵ کار می‌کنند و این باعث تداوم «پرمیوم ریسک» در بازار شده است. (پرمیوم ریسک: مبلغ اضافه‌ای که بازار به‌دلیل نگرانی از ریسک‌های سیاسی/عرضه روی قیمت می‌گذارد) بنابراین نگهداری بخشی از قراردادهای آتی نفت با سررسیدهای دورتر یا اختیار خرید می‌تواند پوشش ریسک معقولی در برابر کندی روند تعمیرات باشد. (اختیار خرید/Call: حق خرید دارایی در قیمت مشخص تا تاریخ مشخص؛ سررسید دورتر: تاریخ تسویه دیرتر)

    با توجه به اینکه اقتصادها کمتر به نفت وابسته‌اند، می‌توان به معاملات «ارزش نسبی» نگاه کرد. (ارزش نسبی: مقایسه دو دارایی و معامله روی بهتر/بدتر شدن عملکرد نسبی آنها) در ۲۰۲۵ دیده شد قراردادهای آتیِ شاخص‌های فناوری و مصرف اختیاری (کالاها و خدمات غیرضروری) سریع‌تر از شاخص‌های وابسته به صنایع سنگین یا حمل‌ونقل بهبود یافتند. این الگو نشان می‌دهد در دوره‌های نااطمینانی انرژی، یک معامله جفتی که در آن روی شاخص فناوری موقعیت خرید و روی شاخص صنعتی موقعیت فروش گرفته شود می‌تواند عملکرد خوبی داشته باشد. (معامله جفتی: خرید یک دارایی و فروش همزمان دارایی دیگر برای بهره‌برداری از اختلاف عملکرد)

    see more

    Back To Top
    server

    سلام 👋

    چطور می‌توانم کمک کنم؟

    فوراً با تیم ما گفتگو کنید

    گفتگوی زنده

    شروع گفتگوی زنده از طریق...

    • تلگرام
      hold در انتظار
    • به زودی...

    سلام 👋

    چطور می‌توانم کمک کنم؟

    تلگرام

    کد QR را با گوشی خود اسکن کنید تا با ما گفتگو کنید یا اینجا را کلیک کنید.

    برنامه یا نسخه دسکتاپ تلگرام نصب نشده است؟ از وب تلگرام استفاده کنید.

    QR code